Jak założyć swoją firmę? Krok po kroku do własnego biznesu

Założenie jednoosobowej działalności gospodarczej w Polsce jest bezpłatne i można je przeprowadzić online przez portal Biznes.gov.pl. Przed wysłaniem wniosku CEIDG trzeba jednak przygotować dane firmy, wybrać kody PKD, formę opodatkowania, sposób zgłoszenia do ZUS oraz adres do e-Doręczeń.

Czy musisz rejestrować firmę?

Jeżeli prowadzisz zorganizowaną, zarobkową i ciągłą działalność we własnym imieniu, co do zasady powinieneś zarejestrować ją w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, czyli CEIDG. Dla niewielkiej aktywności przewidziano jednak działalność nierejestrowaną.

Możesz korzystać z tej formy, jeśli spełniasz łącznie określone warunki:

• jesteś osobą fizyczną i nie prowadzisz działalności w ramach spółki cywilnej;
• nie wykonywałeś działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 60 miesięcy;
• nie prowadzisz działalności regulowanej wymagającej koncesji, zezwolenia albo wpisu do rejestru;
• przychód należny w żadnym kwartale nie przekracza 225% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym roku.

Limit działalności nierejestrowanej jest zmienny, dlatego przed rozpoczęciem sprzedaży sprawdź jego aktualną wysokość na Biznes.gov.pl. Po przekroczeniu limitu działalność staje się działalnością gospodarczą i trzeba złożyć wniosek do CEIDG w terminie 7 dni.

Co ustalić przed rejestracją JDG?

Jednoosobowa działalność gospodarcza, czyli JDG, nie jest odrębną od właściciela osobą prawną. Przedsiębiorca działa we własnym imieniu i odpowiada za zobowiązania związane z firmą całym swoim majątkiem. Dlatego przed otwarciem firmy przygotuj najważniejsze decyzje.

Nazwa firmy musi zawierać twoje imię i nazwisko w mianowniku. Możesz dodać opis działalności, nazwę fantazyjną albo pseudonim, na przykład „Jan Kowalski Projekty Graficzne”. Jedna osoba może mieć tylko jeden wpis w CEIDG, ale w ramach tego wpisu może prowadzić kilka rodzajów działalności.

Adresy zależą od sposobu pracy. We wniosku podajesz adres do doręczeń oraz, jeśli go masz, stałe miejsce wykonywania działalności. Możesz wskazać mieszkanie, biuro, lokal usługowy albo zaznaczyć brak stałego miejsca, gdy pracujesz mobilnie. Do każdego zgłaszanego adresu musisz mieć tytuł prawny, na przykład własność, najem, dzierżawę lub użyczenie.

Kody PKD opisują rodzaj prowadzonej działalności przede wszystkim na potrzeby ewidencyjne i statystyczne. Wybierz jeden kod główny, najlepiej odpowiadający działalności, która ma przynosić największe przychody, oraz kody dodatkowe dla pozostałych usług lub towarów. Korzystaj z aktualnej klasyfikacji i sprawdź, czy dany rodzaj działalności nie wymaga dodatkowych uprawnień.

Forma opodatkowania wpływa na sposób liczenia podatku, dokumentację oraz składkę zdrowotną. Nie ma jednego rozwiązania właściwego dla każdej firmy. Znaczenie mają przede wszystkim przewidywane przychody, koszty, rodzaj usług i możliwość korzystania z ulg.

Jeżeli nie wybierzesz innej formy, zasadą jest opodatkowanie według skali podatkowej. Przy skali i podatku liniowym prowadzisz co do zasady podatkową księgę przychodów i rozchodów, a przy ryczałcie ewidencję przychodów. Karta podatkowa nie jest dostępna dla nowych przedsiębiorców.

Jak zarejestrować firmę w CEIDG?

Rejestracja odbywa się przez elektroniczny kreator na Biznes.gov.pl. Wniosek CEIDG-1 przekazuje informacje do CEIDG, urzędu skarbowego, GUS i ZUS. Jeśli nie masz jeszcze NIP albo REGON, ich nadanie zostanie uruchomione na podstawie tego samego wniosku.

1. Zaloguj się do Konta Przedsiębiorcy na Biznes.gov.pl, korzystając z Profilu Zaufanego, e-dowodu albo podpisu kwalifikowanego.
2. Uruchom kreator wniosku o wpis do CEIDG i wpisz dane osobowe, nazwę firmy, adresy, datę rozpoczęcia działalności oraz kody PKD.
3. Wskaż formę opodatkowania, informacje dotyczące VAT oraz sposób zgłoszenia do ZUS. Kreator dobierze właściwe formularze na podstawie udzielonych odpowiedzi.
4. Podpisz i wyślij wniosek elektronicznie. Poprawny wniosek pozwala rozpocząć działalność w dniu wskazanym jako data rozpoczęcia, także w dniu złożenia wniosku.

Przed wysłaniem dokumentu sprawdź kompletność najważniejszych informacji:

• Podpis elektroniczny – Profil Zaufany, e-dowód albo podpis kwalifikowany;
• kody PKD – właściwy kod główny i wszystkie potrzebne kody dodatkowe;
• zgłoszenie do ZUS – właściwy wariant ubezpieczeń i ewentualne uprawnienie do Ulgi na start;
• adres do e-Doręczeń – skrzynka oraz adres e-mail potrzebny do jej aktywacji.

Co trzeba zrobić po rejestracji?

CEIDG przekazuje dane do odpowiednich instytucji, ale nie zwalnia to z pilnowania własnych terminów. Jeżeli nie zgłosisz się do ubezpieczeń za pośrednictwem wniosku, musisz złożyć w ZUS odpowiedni formularz w ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności. ZUS ZUA służy do zgłoszenia ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, a ZUS ZZA do zgłoszenia wyłącznie ubezpieczenia zdrowotnego.

Osoba rozpoczynająca działalność może spełniać warunki Ulgi na start. Rozwiązanie to zwalnia przez maksymalnie sześć miesięcy z opłacania składek społecznych, ale nie ze składki zdrowotnej. Po tym okresie można sprawdzić możliwość skorzystania z preferencyjnych składek. Przy niższych przychodach w poprzednim roku może być również dostępny Mały ZUS Plus. Warunki i podstawy składek trzeba zweryfikować dla konkretnego roku.

Jeżeli podlegasz VAT, złóż formularz VAT-R. W wielu przypadkach mała firma może korzystać ze zwolnienia podmiotowego, ale nie dotyczy ono wszystkich rodzajów sprzedaży. Niektóre towary i usługi wymagają rejestracji jako czynny podatnik VAT niezależnie od obrotu.

e-Doręczenia są elektronicznym odpowiednikiem listu poleconego za potwierdzeniem odbioru. Nowy przedsiębiorca powinien utworzyć adres do e-Doręczeń podczas rejestracji i regularnie sprawdzać skrzynkę, ponieważ urzędowa korespondencja może wywoływać skutki prawne. Pominięcie tego adresu jest jednym z najczęstszych błędów przy wypełnianiu wniosku.

Sprawdź też, czy profil działalności wymaga koncesji, licencji, zezwolenia, wpisu do rejestru działalności regulowanej albo kasy fiskalnej. Te wymogi zależą od branży i mogą obowiązywać niezależnie od samego wpisu do CEIDG.

Najbliższym krokiem jest przygotowanie danych i przejście przez kreator Biznes.gov.pl. Jeżeli forma opodatkowania, VAT lub ZUS budzą wątpliwości, skonsultuj decyzję z księgowym albo doradcą podatkowym, ponieważ jej konsekwencje zależą od indywidualnej sytuacji firmy.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej, prawnej ani finansowej. Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualne przepisy i skonsultuj indywidualne decyzje ze specjalistą.