Założenie jednoosobowej działalności gospodarczej w Polsce jest bezpłatne i można je przeprowadzić online przez Biznes.gov.pl. Przygotuj dane do wniosku CEIDG-1, wybierz kody PKD, formę opodatkowania i sposób rozliczania z ZUS. Nowa firma musi mieć także adres do e-Doręczeń. Od 1 listopada 2026 r. wniosku o rozpoczęcie działalności nie złożysz już w formie papierowej.
Czy musisz zakładać firmę?
Zanim złożysz wniosek do CEIDG, sprawdź, czy możesz rozpocząć od działalności nierejestrowanej. To rozwiązanie dla osoby fizycznej, która prowadzi drobną działalność na własny rachunek, nie działa w ramach spółki cywilnej i nie wykonuje działalności wymagającej koncesji, zezwolenia albo wpisu do rejestru regulowanego.
W 2026 roku przychód należny z działalności nierejestrowanej nie może przekroczyć w żadnym kwartale 225% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku. Limit dotyczy przychodu, a nie dochodu, więc nie pomniejsza się go o koszty. Warunkiem jest także nieprowadzenie działalności gospodarczej w ciągu poprzednich 60 miesięcy.
Po przekroczeniu limitu działalność staje się działalnością gospodarczą od dnia przekroczenia, a wniosek do CEIDG trzeba złożyć w ciągu 7 dni. Działalność nierejestrowana nadal wymaga ewidencji sprzedaży, rozliczenia dochodu w zeznaniu PIT oraz przestrzegania praw konsumenta.
Co przygotować przed rejestracją?
Wniosek CEIDG-1 jest zintegrowany z przekazaniem danych do ZUS, GUS i urzędu skarbowego. Zanim go otworzysz, przygotuj:
- Dane osobowe – imię, nazwisko, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, PESEL albo identyfikator europejski, obywatelstwa i dane dokumentu tożsamości.
- Nazwę firmy – w JDG musi zawierać twoje imię i nazwisko w mianowniku. Możesz dodać określenie branży, nazwę fantazyjną albo pseudonim.
- Adresy – adres do doręczeń, adres stałego miejsca wykonywania działalności, jeśli taki posiadasz, oraz dane potrzebne do utworzenia skrzynki e-Doręczeń.
- Kody PKD – jeden kod główny opisujący podstawową działalność i kody dodatkowe dla pozostałych usług lub produktów.
- Datę rozpoczęcia działalności – od niej powstają obowiązki podatkowe i ubezpieczeniowe.
- Formę opodatkowania i informacje o ZUS – te decyzje wpływają na sposób prowadzenia księgowości oraz wysokość obciążeń.
Do każdego zgłaszanego adresu nieruchomości musisz mieć tytuł prawny, na przykład własność, najem, dzierżawę albo użyczenie. Jeśli pracujesz wyłącznie u klientów i nie masz stałego miejsca wykonywania działalności, możesz wskazać taką opcję we wniosku.
e-Doręczenia to elektroniczny adres do urzędowej korespondencji, działający podobnie do listu poleconego za potwierdzeniem odbioru. Skrzynkę zakłada się w ramach rejestracji, a po jej aktywacji trzeba regularnie ją sprawdzać.
Jaką formę opodatkowania wybrać?
JDG rozlicza podatek dochodowy w jednej z trzech dostępnych form. Skala podatkowa jest rozwiązaniem domyślnym, jeśli nie wybierzesz innej opcji. Przed decyzją oszacuj przychody, koszty, możliwość korzystania z ulg oraz rodzaj świadczonych usług.
| Forma opodatkowania | Zalety | Ograniczenia i dla kogo |
|---|---|---|
| Skala podatkowa | Podatek 12% i 32%, kwota wolna, możliwość rozliczania kosztów, ulg i wspólnego rozliczenia z małżonkiem. | Wyższa stawka dotyczy nadwyżki ponad pierwszy próg. Często wybierana przy niższych dochodach, większych kosztach lub korzystaniu z ulg. |
| Podatek liniowy | Stawka 19% niezależnie od wysokości dochodu, możliwość rozliczania kosztów. | Brak kwoty wolnej i ograniczony dostęp do ulg oraz wspólnego rozliczenia. Może pasować przy wysokich, stabilnych dochodach. |
| Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych | Podatek od przychodu, bez ustalania dochodu. Stawka zależy od rodzaju działalności. | Nie odliczasz kosztów uzyskania przychodu, a ryczałt nie jest dostępny dla każdej branży. Zwykle rozważa się go przy niskich kosztach. |
Przy skali i podatku liniowym prowadzisz co do zasady podatkową księgę przychodów i rozchodów, a przy ryczałcie ewidencję przychodów. Jeżeli wybór zależy od szczegółowych kosztów lub rodzaju usług, skonsultuj go z księgowym albo doradcą podatkowym.
Jak zarejestrować firmę krok po kroku?
- Wejdź na Biznes.gov.pl i wybierz usługę założenia działalności gospodarczej.
- Zaloguj się do Konta Przedsiębiorcy za pomocą Profilu Zaufanego, e-dowodu albo podpisu kwalifikowanego.
- Wypełnij wniosek CEIDG-1, podając dane osobowe, nazwę, adresy, datę rozpoczęcia działalności i kody PKD.
- Wskaż formę opodatkowania, sposób prowadzenia księgowości oraz informacje dotyczące ubezpieczenia.
- Uzupełnij dane do skrzynki e-Doręczeń i wskaż jej administratora, jeśli będzie nim inna osoba.
- Dodaj zgłoszenie do VAT-R, jeśli chcesz być czynnym podatnikiem VAT albo przepisy wymagają tego od początku.
- Podpisz i wyślij wniosek elektronicznie, a następnie zachowaj urzędowe potwierdzenie jego złożenia.
Wniosek jest jednocześnie zgłoszeniem do CEIDG i przekazaniem danych do ZUS, GUS oraz urzędu skarbowego. Jeśli nie masz jeszcze NIP-u lub REGON-u, numery zostaną nadane automatycznie i uzupełnione we wpisie.
Uwaga: od 1 listopada 2026 r. wniosek o rozpoczęcie działalności składa się wyłącznie elektronicznie. Urząd miasta lub gminy nie przyjmie papierowego CEIDG-1 ani osobiście, ani listownie. Do wysłania formularza potrzebujesz Profilu Zaufanego, e-dowodu lub podpisu kwalifikowanego.
Sprawdź też, czy twoja branża wymaga dodatkowych uprawnień. Dotyczy to między innymi sprzedaży alkoholu, usług detektywistycznych, ochrony osób i mienia, transportu, praktyk medycznych, obrotu odpadami oraz działalności związanej z bronią, energią lub paliwami.
ZUS po założeniu działalności
Wpis do CEIDG powoduje zgłoszenie przedsiębiorcy jako płatnika składek, ale trzeba jeszcze przekazać właściwe zgłoszenie do ubezpieczeń. Składka zdrowotna pozostaje obowiązkowa także w czasie korzystania z Ulgi na start. Jej wysokość zależy od wybranej formy opodatkowania.
| Ulga lub sposób rozliczenia | Czas trwania | Warunki i zakres |
|---|---|---|
| Ulga na start | 6 pełnych miesięcy | Brak składek społecznych, ale pozostaje składka zdrowotna. Dotyczy nowych przedsiębiorców lub osób rozpoczynających działalność po co najmniej 60 miesiącach przerwy, które nie wykonują tych samych czynności dla byłego pracodawcy. |
| Preferencyjne składki | 24 pełne miesiące po Uldze na start | Składki społeczne są liczone od obniżonej podstawy, jeśli spełniasz warunki ustawowe. Składka zdrowotna nadal jest odrębna. |
| Mały ZUS Plus | Maksymalnie 36 miesięcy w ostatnich 60 miesiącach | Rozwiązanie dla przedsiębiorców spełniających warunek przychodu z poprzedniego roku. Wysokość składek zależy od dochodu i danych rozliczeniowych. |
| Zwykłe składki | Po zakończeniu ulg | Składki społeczne są ustalane co najmniej od ustawowej podstawy, a zdrowotna zależy od formy opodatkowania. |
Data rozpoczęcia działalności wpływa na liczenie okresu Ulgi na start. Jeżeli spełniasz warunki, rozpoczęcie działalności drugiego dnia miesiąca może pozwolić wykorzystać sześć pełnych miesięcy kalendarzowych. Przed wskazaniem daty sprawdź ją z księgowym, zwłaszcza gdy planujesz szybkie rozpoczęcie sprzedaży.
Co zrobić po wpisie do CEIDG?
Po otrzymaniu wpisu uporządkuj pierwsze obowiązki. W ciągu kilku dni sprawdź:
- czy wpis zawiera prawidłowe dane, NIP, REGON, kody PKD i datę rozpoczęcia działalności,
- czy skrzynka e-Doręczeń została aktywowana i czy znasz dane logowania,
- czy zgłoszenie do ZUS odpowiada wybranej uldze oraz twojej sytuacji ubezpieczeniowej,
- czy musisz złożyć VAT-R, ponieważ przekroczysz limit zwolnienia albo wykonujesz czynności wyłączone ze zwolnienia,
- czy masz rachunek do rozliczeń firmowych i sposób przechowywania faktur oraz ewidencji.
Osobne konto firmowe nie jest bezwzględnie wymagane w każdej JDG, ale ułatwia rozdzielenie pieniędzy prywatnych i firmowych. Rachunek jest potrzebny przy transakcjach między przedsiębiorcami przekraczających jednorazowo 15 000 zł oraz w sytuacjach związanych z białą listą podatników VAT i mechanizmem podzielonej płatności.
Przed pierwszą sprzedażą ustal terminy zaliczek na PIT, składek ZUS i ewentualnego VAT. Dzięki temu rejestracja firmy nie kończy się na wpisie, lecz od razu obejmuje najważniejsze obowiązki związane z jej prowadzeniem.
Artykuł ma charakter informacyjny. Przepisy, limity podatkowe i zasady ubezpieczeń mogą się zmieniać, dlatego przed złożeniem wniosku sprawdź aktualne informacje na Biznes.gov.pl, w CEIDG, ZUS i urzędzie skarbowym.
